Recibe a miña saudación – dende onde queiras que atopaches o teu camiño ata aquí, estás aquí porque o Camiño te chamou. Como incontables persoas antes ca ti, hoxe e en tempos pasados, chegas talvez cunha mochila ben axustada chea de esperanzas e expectativas, na procura de espiritualidade, dun descanso da rutina, do momento culminante e iluminador na Catedral de Santiago de Compostela ou do mítico fin do mundo. ¡Benvido de corazón a esta plataforma e ao Camiño, así como ás provincias que atravesa!
Porén, antes de que des o primeiro paso e sigas as famosas frechas amarelas, síntete convidado a deterte un breve instante e mirar cara adiante. Hoxe é tentadoramente fácil ver o Camiño de Santiago como un escenario xa preparado e listo para usar. A miúdo véndenos unha viaxe romántica a través de paisaxes suaves – unha imaxe que os entusiastas intelectuais do século XIX crearon para nós de forma poética, pero tamén moi idealizada. A vella «Terra de Xacobe», como a chamaban os viquingos, estaba chea de penalidades. O mundo moderno, en cambio, fainos doado deixármonos levar como meros visitantes culturais e consumir a historia, así como as lendas e as frechas amarelas.
Pero a Península Ibérica, dende onde normalmente comezas nun dos puntos, así como as súas provincias e, en detalle ao final, Galicia e o Camiño, son moito máis ricos, máis ásperos e máis auténticos do que ningún folleto turístico podería plasmar xamais. As vellas pedras sobre as que pisarás son testemuñas mudas dun pasado axitado, a miúdo incómodo, pero profundamente fascinante. Murmuran sobre guerreiros nórdicos que unha vez chamaron a estas costas con reverencia «Terra de Xacobe», sobre bispos conscientes do seu poder que defendían o seu rabaño non só coa cruz, senón tamén coa besta, e sobre campesiños sinxelos e valentes que sufrían baixo a arbitrariedade de señores feudais despóticos.
Cando a xente de aquí che atope hoxe coa súa fina, ás veces impenetrable, ironía – que en Galicia se chama Retranca – non é un mero trazo de carácter. Nese momento, estás a mirar unha maxistral estratexia de supervivencia, forxada ao longo de séculos, de resistencia silenciosa de pobos fortes, entre os cales, para min persoalmente, que vivo aquí, destaca un pobo forte: os galegos.
Síntete convidado, na túa viaxe, a mirar alén da fina néboa da historia, dos relatos, dos mitos e das lendas. Porque o peregrinaxe significa máis que só percorrer quilómetros. Significa valorar e honrar a honesta tradición da hospitalidade: como parte dunha irmandade do dar e do recibir, baseada nunha sinxela lei non escrita: «O turista esixe, o peregrino agradece».
Aínda que moitos rituais significativos do pasado – como o toque reverente do pilar central do Pórtico da Gloria – hoxe deban descansar tras barreiras para protexer as obras de arte: o rito verdadeiro, a conexión interior e espiritual con todos os millóns de persoas que percorreron este camiño antes ca ti, segue vivo. Só hai que coñecer a verdadeira historia para poder sentila. Para iso non fai falta un contacto físico – fai falla unha mente aberta, disposta a respiralo como un alento vital.
Percurre este camiño co corazón aberto e a mente esperta. E non edulcoremos a historia nunha sopa leitosa de romanticismo, senón aprendamos dela. Entra neste mundo, arreixate aquí coas perspectivas que xacen ocultas, e logo póñente en camiño. Un camiño que podes percorrer con outros, pero que porén é só teu. Porque cada un percorre o seu propio camiño. E para cada un, o camiño garda a posibilidade de atopar a súa propia verdade. Non te deixes desviar por aqueles que cren que outros peregrinan mal. Cada un peregrina segundo o seu propio saber e conciencia. Como dixo Dante Alighieri hai séculos:
«Peregrino – vai polo teu camiño e deixa que a xente fale!»
Buen Camino!
Steffen aka Investigasteve